Przepisy prawa precyzyjnie wskazują dopuszczalne wymiary pojazdów ciężarowych oraz ich masę całkowitą. Przekroczenie normatywnych wartości jest zagrożone wysokimi karami finansowymi, które wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zostały one przewidziane również dla przewoźników, którzy uzyskali zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jednak dopuścili się naruszenia określonych w nim warunków.
Dwie kary za przekroczenie dopuszczalnych wymiarów pojazdu
Dopuszczalne wymiary pojazdów oraz ich masa całkowita są regulowane przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdu i zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jeżeli pojazd przekroczy określone parametry, zostaje uznany za pojazd nienormatywny. W takiej sytuacji na jego przejazd konieczne staje się uzyskanie stosownego zezwolenia określonej kategorii (I-V), a także spełnienie innych warunków przewidzianych w art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ustawie tej znalazł się jednak jeszcze jeden przepis – art. 140aa ust. 3b. Zgodnie z jego treścią kary za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia kategorii V lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nie nakłada się w przypadku, gdy kontrolujący stwierdził jednoczesne naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 albo art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, albo przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, o którym mowa w art. 41b ust. 1 albo 3 tej ustawy.
Od 1 marca 2022 roku kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i wymiarów pojazdu będą mogły zostać nałożone również na pojazdy o dopuszczalnej masie powyżej 2,5 t do 3,5 t.
Z powyższych regulacji wynika, że przewoźnik kierujący pojazdem powyżej 12 t, który przekroczył dopuszczalną masę całkowitą o co najmniej 20%, może liczyć się z łączną, maksymalną karą rzędu 25 tys. złotych (15 tys. z ustawy Prawo o ruchu drogowym i 10 tys. złotych z ustawy o transporcie drogowym). Jeżeli dodamy do tego jednak naruszenie w zakresie normatywnych wymiarów (szerokość i długość), kara ta zwiększa się nawet do 30 tys. złotych. W niektórych przypadkach przekroczenie dopuszczalnych parametrów może powodować również konieczność pilotowania takiego pojazdu lub zespołu pojazdów, co wiąże się z kolejnymi sankcjami.
Kilka ton za dużo – co dalej?
W związku z tym, że kary za wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem, którego masa, długość i szerokość przekraczają dopuszczalne wymiary, zostały przewidziane w dwóch ustawach, w trakcie jednej kontroli zostają sporządzone dwa protokoły. To z kolei prowadzi do wszczęcia dwóch postępowań, które kończą się wydaniem dwóch decyzji o nałożeniu dwóch kar.
Powyższe regulacje od samego początku budzą wiele wątpliwości, ponieważ prowadzą do podwójnego karania jednej osoby za ten sam czyn, co pozostaje sprzeczne z zasadą proporcjonalności.
Jednakże zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego „Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów”. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpatrywał skargę na decyzję GITD, uznając ją za zasadną (wyrok z dnia 29 grudnia 2020 r., VI SA/Wa 2028/20).
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Transportową LEGALTRANS.
