Kontrole drogowe UE ciężarówek to powszechne zjawisko, przez co przewoźnik nie tylko powinien, ale musi być przygotowany na kontakt z zagranicznymi służbami podczas każdego transportu międzynarodowego. Inspektorzy kontrolują ciężarówki na szeroką skalę, dlatego lekceważąca w tym przedmiocie postawa bezsprzecznie naraża Cię na wysokie kary. Bo, co warto podkreślić, za brak wymaganej przepisami dokumentacji kierowcy, zagraniczne służby nakładają najczęściej o wiele wyższe mandaty niż ma to miejsce w Polsce.
Kontrola drogowa UE – na bazie jakich przepisów jest dopuszczalna?
Mówiąc o kontroli drogowej w UE, musimy sięgnąć do wielu aktów prawnych. Do jednych z podstawowych należą rozporządzenie nr 1071/2009 i nr 1072/2009, które regulują zasady wykonywania przewozów drogowych w innych państwach członkowskich i dostępu do rynku usług transportowych. Nie można pominąć również rozporządzenia nr 561/2006 normującego czasy pracy kierowców oraz przysługujący im odpoczynek i przerwy w jeździe, a także rozporządzenia nr 165/2014, które określa sposób użytkowania urządzeń rejestrujących, czyli tachografów.
Dokumenty kierowcy za granicą – co kierowca powinien posiadać w pojeździe na wypadek kontroli?
Lista dokumentów kierowcy za granicą jest długa i uzależniona od czynników takich jak rodzaj wykonywanych przewozów drogowych, przedmiot przewozu, wewnętrzne regulacje danego kraju docelowego czy obywatelstwo samego kierowcy. W Polsce szczegółowy wykaz takich dokumentów zawiera art. 87 ustawy o transporcie drogowym, który powinien być także wskazówką w przypadku przewozów międzynarodowych.
Dokumenty kierowcy, które będą mu potrzebne podczas kontroli drogowej UE, możemy podzielić na kilka grup:
Dokumenty dotyczące kierowcy
Dokumenty dotyczące kierowcy to przede wszystkim:
- prawo jazdy odpowiedniej kategorii wraz z kodem 95, który potwierdza kwalifikacje zawodowe kierowcy ciężarówki;
- karta kwalifikacji kierowcy – dla kierowców-cudzoziemców, którzy nie posiadają prawa jazdy wydanego w kraju, w którym są zatrudnieni, np. obywatel Gruzji zatrudniony w Polsce, nieposiadający polskiego prawa jazdy (w tym przypadku kod 95, potwierdzający kwalifikacje do pracy w tym zawodzie, wbijany jest właśnie w karcie kwalifikacji kierowcy);
- dowód osobisty/paszport – niezbędne w celu potwierdzenia tożsamości;
- karta kierowcy – imienna karta do tachografu, która identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących podejmowanych przez niego czynności;
- dokumenty dotyczące delegowania kierowcy z krajów trzecich do pracy w jednym z państw członkowskich UE (potwierdzenie delegowania + świadectwo kierowcy).
Dokumenty dotyczące czasu pracy
Kierowca ma również obowiązek posiadać w pojeździe wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu – dokumenty, które informują o jego czasie pracy i odpoczynku, a tym samym pozwalają stwierdzić, czy kierowca nie pracuje ponad dopuszczalne normy. Wszelkie naruszenia na tym polu są surowo karane ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa dla niego i innych uczestników ruchu.
Dokumenty dotyczące przewoźnika
Dokumenty przewoźnika w przewozach międzynarodowych to w szczególności:
- wypis z licencji wspólnotowej, uprawniającej do legalnego, zarobkowego wykonywania przewozów międzynarodowych,
- kopia umowy przewozu;
- list przewozowy (list CMR);
- karta przedsiębiorstwa (karta do tachografu, która identyfikuje dane przedsiębiorstwo transportowe).
W niektórych przypadkach przewoźnik będzie zobligowany posiadać także dodatkowe dokumenty legalizujące dany przewóz. Przykładowo: przewóz towarów niebezpiecznych (ADR) wymaga odrębnego zaświadczenia (zaświadczenie ADR). Z kolei kabotaż w Polsce, jeśli przewoźnik zagraniczny nie jest zarejestrowany w kraju UE, musi odbywać się na bazie odrębnego zezwolenia. To samo dotyczy przewóz ponadnormatywnych – w tym jednak przypadku nie ma znaczenia, w jakim kraju przewoźnik posiada siedzibę. Dodatkowe zezwolenie musi posiadać każdy.
Dokumenty dotyczące pojazdu
Dokumenty dotyczące pojazdu to głównie dowód rejestracyjny i ubezpieczenie OC (lub Zielona Karta).
Dokumenty dotyczące ładunku
Istnieją specyficzne grupy towarów, które wymagają dopełnienia dodatkowych formalności i posiadania specjalnych zaświadczeń. Są to w szczególności lekarstwa, żywność, towary niebezpieczne, żywe zwierzęta, odpady.
Ważne: Gołym okiem widać, że na kompletną dokumentację przewozową składa się wiele pozycji. Niektóre z nich są stałe, z kolei inne będą się zmieniać, w zależności od typu ładunku lub rodzaju przewozu. Pewnym ułatwieniem dla kierowców i przewoźników mogą być dlatego pomocnicze checklisty, które ułatwią zweryfikowanie, czy w kabinie pojazdu znajdują się wszystkie niezbędne w razie kontroli dokumenty. To, co jest tu szczególnie ważne, to by na etapie przygotowań zwracać uwagę również na wewnętrzne regulacje kraju, do którego odbywa się transport.
Nie tylko kontrola dokumentów przewozowych w UE
Oczywiście poza kontrolą dokumentów przewozowych służby zagraniczne regularnie sprawdzają również stan techniczny ciężarówek oraz przestrzeganie dopuszczalnych norm w zakresie masy całkowitej, nacisku osi czy długości i szerokości zespołu pojazdów. Parametry te sprawdzane są skrupulatnie, ponieważ przeciążone samochody, znajdujące się dodatkowo w złym stanie technicznym, wpływają na bezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego i stan infrastruktury drogowej.
Minimalne wymogi techniczne, jakim powinny sprostać ciężarówki poruszające się po drogach unijnych, reguluje dyrektywa nr 2014/47/UE, natomiast do okresowych badań technicznych odnosi się dyrektywa 2014/45/UE. Ustandaryzowane maksymalne dopuszczalne wymiary i obciążenia ciężarówek są z kolei unormowane w dyrektywie 96/53/WE.
Jak przebiega kontrola drogowa UE?
Kontrola drogowa zwykle przebiega według podobnego schematu. Przy zatrzymaniu ciężarówki za granicą najpierw inspektor wskazuje powód kontroli i sprawdza kierowcę – jego tożsamość, prawo jazdy i wymagane uprawnienia.
Następnie weryfikuje dokumenty pojazdu i przewozu, takie jak dowód rejestracyjny, ubezpieczenie, karta kierowcy, wypis z licencji wspólnotowej czy inne wymagane dla danego rodzaju przewozu zezwolenia.
W kolejnym etapie kontrolowane są dokumenty ładunkowe, przede wszystkim list przewozowy CMR, a w zależności od rodzaju transportu również np. dokumenty ADR.
Inspektor może też porównać dokumenty z zapisami tachografu, sprawdzić trasę przewozu oraz sposób zabezpieczenia ładunku.
Jeśli wszystko się zgadza, kontrola kończy się bez konsekwencji. Gdy jednak wykryte zostaną naruszenia, może skończyć się mandatem, karą administracyjną albo zatrzymaniem dokumentów. Z każdej kontroli powinien także zostać sporządzony protokół.
Czy od mandatu nałożonego przez zagraniczne służby można się odwołać?
Tak, w każdym przypadku istnieje możliwość odwołania się od mandatu lub kary nałożonej przez służby zagraniczne podczas kontroli drogowej UE. Należy jednak zdawać sobie sprawę z tego, że szczegółowe zasady i warunki takiego odwołania są najczęściej regulowane wewnętrznymi przepisami państwa, w którym stwierdzono dokonanie naruszenia.
Przykładowo, w Niemczech czas na wniesienie odwołania do BALM to 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Treść powinna zostać sporządzona w języku niemieckim i sprostać wymogom wynikającym z niemieckiego prawa wewnętrznego, co w praktyce będzie rodzić dla większości przewoźników pewne problemy.
Z tego względu, jeśli chcesz w terminie odwołać się od niesłusznie nałożonego mandatu przez służby zagraniczne, czym prędzej skontaktuj się ze specjalistami. W LEGALTRANS zapewniamy aktywne wsparcie podczas kontroli drogowych oraz tych, mających miejsce w siedzibie przedsiębiorcy. Jesteśmy gotowi pomóc Ci również w przypadku kontroli zagranicznej, czy to we wniesieniu na czas odwołania odpowiadającego wymogom formalnym kraju, w którym stwierdzono naruszenie, czy dostępie do tłumacza.
