Nowy rok najczęściej wiąże się z mniejszymi bądź większymi zmianami dla przewoźników drogowych. Jednym z obszarów, na jaki powinieneś zwrócić szczególną uwagę, jest szeroko rozumiana dokumentacja transportowa 2026. Czy w nadchodzącym roku ustawodawca zaplanował w tym zakresie jakieś istotne zmiany? Czy zostaną na Ciebie nałożone nowe wymogi związane z dokumentami przewozowymi UE albo krajowymi?
Dokumentacja transportowa 2026 – jakie zmiany czekają przewoźników?
Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wykonywania zawodu przewoźnika drogowego jest obarczone koniecznością spełnienia szeregu wymogów formalnych. Na podstawową i absolutnie niezbędną dokumentację przewozową w 2026 roku składa się w szczególności zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub inna licencja krajowa, a także, jeśli przewóz ma odbywać się poza granicami Polski – licencja wspólnotowa. W zakresie wydawania tego rodzaju zezwoleń na nowy rok nie przewidziano żadnych zmian.
To jednak tylko wierzchołek góry lodowej, ponieważ w transporcie ważne są również wykresówki z tachografów cyfrowych, dokumenty potrzebne niektórym kierowcom zawodowym, takie świadectwo kwalifikacji kierowcy czy dodatkowe zezwolenia wymagane dla konkretnych rodzajów przewozu, jak zaświadczenie ADR. Dokumentacja przewozowa jest pojęciem szerokim i mogą składać się na nią również inne dokumenty dotyczące transportu:
Zezwolenia EKMT wyłącznie w wersji elektronicznej
Od 1 stycznia 2026 roku zezwolenia EKMT będą dostępne w formie cyfrowej – i to wyłącznie w niej.
Zezwolenie EKMT to międzynarodowe zezwolenie na przewóz rzeczy, wydawane w ramach systemu Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu. Pozwala ono firmom transportowym wykonywać nieograniczoną liczbę międzynarodowych przewozów drogowych między państwami, które należą do systemu EKMT, bez konieczności uzyskiwania osobnych zezwoleń dwustronnych. Stanowi ono jeden z najpopularniejszych dokumentów przewozowych w międzynarodowym transporcie rzeczy.
Obowiązkowe tachografy dla busiarzy
Od 1 lipca 2026 roku nowe przepisy UE rozszerzają obowiązek stosowania inteligentnych tachografów również na lżejsze pojazdy. Dotyczy to przede wszystkim pojazdów o DMC od 2,5 t do 3,5 t wykonujących międzynarodowy transport zarobkowy towarów (w tym operacje kabotażowe).
W praktyce oznacza to, że busy w tej kategorii używane w międzynarodowym handlu będą musiały mieć zamontowany smart tachograf II generacji (G2V2) i zaczną podlegać pod regulacje unijne dotyczące dokumentacji transportowej 2026, m.in. przepisy Pakietu Mobilności i rozporządzenia nr 2020/1054 oraz zasady zawarte w rozporządzeniu o tachografach nr 165/2014.
Wymóg zainstalowania w kabinie tych pojazdów tachografów pociąga za sobą automatycznie dodatkowe obowiązki związane z dokumentacją przewozową UE.
Zalicza się do nich zwłaszcza konieczność:
- wyposażenia kierowców w kartę kierowcy;
- zadbania o to, by kierowca posiadał w pojeździe niezbędną dokumentację przewozową związaną z tachografem, która może być przedmiotem kontroli (m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu, a także licencje i zezwolenia niezbędne do świadczenia usług transportowych),
- wdrożenia procedur odczytu i archiwizacji danych pobieranych z tachografów,
- przygotowania procedur ochrony danych, ponieważ tachografy rejestrują dane geolokalizacyjne kierowcy i pojazdu oraz szczegółowe informacje o aktywności kierowcy.
Dokumenty przewozowe UE a rozporządzenie eFTI
Unia Europejska intensyfikuje cyfryzację dokumentów transportowych. Rozporządzenie (UE) 2020/1056 (określane w skrócie jako „eFTI”) wprowadza obowiązek elektronicznych informacji przewozowych – z pełnym zastosowaniem od 9 lipca 2027 roku. Będzie dotyczyć ono wszystkich rodzajów transportu, a więc nie tylko transportu drogowego, ale też lotniczego, kolejowego czy śródlądowego. Oznacza to, że od III kwartału 2027 roku wszystkie państwa członkowskie UE powinny mieć wdrożone narzędzia i procedury, które pozwolą im na odbieranie i przedstawianie dokumentacji przewozowej UE również w formie elektronicznej.
Faza przygotowawcza rozpoczyna się w styczniu 2026 roku, kiedy państwa członkowskie mogą zacząć przyjmować dane z certyfikowanych platform eFTI. Przewoźnicy powinni zacząć dlatego testować i integrować systemy komputerowe zdolne do generowania i udostępniania elektronicznych dokumentów już w 2026 roku. Rozporządzenie eFTI będzie dotyczyć m.in. listów przewozowych CMR, zezwoleń celnych, faktur oraz innych danych dotyczących przewozu, przedmiotu zlecenia (ładunku) i trasy przejazdu.
Jednocześnie Komisja Europejska pracuje nad jednolitymi wymaganiami technicznymi dla platform eFTI (np. usługi udostępniania danych). W pełni zharmonizowany transport bez papieru ma obniżyć koszty operacyjne i poprawić kontrolę przewozów transgranicznych.
Nowe zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie zbiorowym
Tylko do 31 grudnia 2025 roku przewoźnicy realizujący działalność w zakresie krajowego regularnego przewozu osób mogą podejmować ją na starych zasadach, to znaczy na mocy dotychczasowych zezwoleń, o których mowa w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Po tej dacie, czyli od 1 stycznia 2026 roku powinni posiadać już oni nowe zezwolenia, ponieważ obecne dokumenty transportowe przestaną być ważne 31 grudnia 2025 roku.
Obowiązek uzyskania nowych zezwoleń spoczywa na firmach transportowych, które wykonują przewozy pasażerskie na stałych trasach krajowych w obrębie gminy lub powiatu albo między różnymi miastami, według określonego rozkładu jazdy. Do wniosku mają one obowiązek dołączyć przede wszystkim proponowany rozkład jazdy, schemat połączeń komunikacyjnych, cennik i wykaz pojazdów, które będą wykorzystywane w przewozach.
Ważne: Wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia, wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów, przez m.in. wójta (jeśli przewozy dotyczą linii komunikacyjnych na obszarze gminy) czy burmistrza albo prezydenta miasta (względem przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej).
Dokumentacja transportowa 2026 a SENT
Jeszcze w I kwartale 2026 roku przewoźników czekają kolejne zmiany w systemie SENT. Od 17 marca 2026 roku zostanie on rozszerzony na kolejną grupę towarów – obuwie i odzież. Chodzi dokładnie o następujące rodzaje towarów, objętych działem/kodem:
- 61 CN, jeśli masa brutto przesyłki towarów objętych tym działem przekracza 10 kg,
- 62 CN, jeśli masa brutto przesyłki towarów objętych tym działem przekracza 10 kg,
- CN 6309 00 00, jeśli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 10 kg,
- 64 CN (z wyłączeniem pozycji CN 6406, gdy w przesyłce towarów objętych tych działem jest więcej niż 20 sztuk obuwia),
- 61, 62 lub 64 CN, z wyłączeniem pozycji CN 6406, jeśli masa brutto przesyłki, w której znajdują się towary z co najmniej dwóch z tych działów, przekracza 10 kg.
Przewoźnicy tych towarów muszą zgłaszać takie przewozy do systemu SENT przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) i otrzymać numer referencyjny zgłoszenia. W praktyce oznacza to obowiązek rejestracji firmy lub aktualizacji danych na PUESC oraz nadania uprawnienia przedstawicielom do obsługi systemu SENT.
Jeśli chcesz nadążać za wszystkimi zmianami przepisów i nowymi wymogami w zakresie dokumentacji transportowej 2026 i dokumentów przewozowych UE, skontaktuj się z naszą kancelarią transportową LEGALTRANS. Dzięki naszej usłudze stałej obsługi prawnej dla branży TSL przejmiemy od Ciebie ten ciężar i staniemy się Twoim partnerem w bezpiecznym, stabilnym rozwoju firmy transportowej.
Źródło:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250001244/O/D20251244.pdf
