Przewoźnicy uczestniczący w transporcie morskim, związanym z obsługą kontenerów, regularnie zderzają się z terminami: demurrage, detention, storage. I choć z początku pojęcia te brzmią dość tajemniczo, to jednak warto przyswoić je jak najszybciej, ponieważ w praktyce wiążą się one z… karami finansowymi. Czym jest zatem demurrage, detention i storage w transporcie? Co to za opłaty, kiedy są naliczane i przez kogo?
Demurrage, detention i storage to 3 rodzaje kosztów ściśle powiązane z kontenerami morskimi lub terminalami, czyli przestrzenią ładunkową. Różnią się one między sobą podmiotem odpowiedzialnym za ich naliczanie, miejscem naliczania oraz sytuacjami, w których powstaje konieczność uiszczenia dodatkowej opłaty.
Opłaty w transporcie morskim a tzw. free time
Dla demurrage, detention i storage istotny pozostaje w szczególności tzw. free time, czyli ustalony między stronami okres wolny.
Obowiązek uiszczenia powyższych opłat powstaje dopiero w momencie przekroczenia bezpłatnego czasu odbioru.
Ważne: Okres obowiązywania free time jest różny i zależy od m.in. portu, armatora, rodzaju operacji (eksport/import). Z reguły jest to kilka, maksymalnie kilka dni roboczych (ok. 3-11 dni).
Demurrage transport – co to?
Demurrage to opłata pobierana za pozostawienie pełnego kontenera na terminalu portowym po upływie ustalonego okresu bezpłatnego użytkowania (free time).
Gdzie naliczana jest opłata demurrage?
Opłata naliczana jest wyłącznie na terenie terminala portowego, czyli zanim kontener opuści obszar portu.
Kto nalicza demurrage?
Koszty demurrage nalicza armator lub przewoźnik morski udostępniający kontener, od momentu wyładunku kontenera ze statku do jego odbioru przez przewoźnika i wyjazdu poza bramę portu.
Za co naliczana jest opłata?
Demurrage stanowi konsekwencję zbyt długiego przetrzymywania pełnego kontenera na terminalu. W imporcie dotyczy sytuacji, gdy kontener nie zostanie odebrany przez odbiorcę w wyznaczonym terminie. W eksporcie może zostać naliczona, gdy kontener zostanie dostarczony do portu zbyt wcześnie lub nie zostanie załadowany na statek w przewidzianym czasie.
Celem tej opłaty jest usprawnienie rotacji kontenerów i ograniczenie blokowania powierzchni terminalowej przez jednostki oczekujące na odbiór lub wysyłkę.
Czym jest detention w transporcie?
Detention to opłata związana z przetrzymywaniem kontenera poza terenem portu po upływie przyznanego okresu free time.
Gdzie naliczana jest opłata detention?
Naliczanie odbywa się poza terminalem portowym – na przykład podczas transportu drogowego, w magazynie odbiorcy lub na placu przeładunkowym.
Kto nalicza detention?
Podobnie jak w przypadku demurrage opłatę nalicza armator będący właścicielem lub dysponentem kontenera.
Za co naliczana jest opłata?
W imporcie detention pojawia się w przypadku braku zwrotu pustego kontenera w określonym terminie po rozładunku towaru. W eksporcie opłata może zostać naliczona za zbyt długie przetrzymywanie pustego kontenera pobranego do załadunku przed jego dostarczeniem do portu.
Mechanizm ten ma zachęcać użytkowników do szybkiego zwracania kontenerów i umożliwiać ich ponowne wykorzystanie w kolejnych przewozach.
Co oznacza storage w transporcie morskim?
Storage oznacza koszt związany z przechowywaniem kontenera albo znajdującego się w nim ładunku na obszarze terminala portowego po przekroczeniu czasu, w którym składowanie było dostępne bez dodatkowych opłat.
Gdzie naliczana jest opłata storage?
Koszt storage naliczany jest na placu składowym terminala lub w magazynach portowych.
Kto nalicza storage?
W odróżnieniu od demurrage i detention storage nalicza operator terminala, a nie armator.
Za co naliczana jest opłata?
Storage rekompensuje terminalowi zajmowanie powierzchni magazynowej lub składowej przez kontenery, które nie zostały odebrane lub przemieszczone w odpowiednim czasie. Może odnosić się zarówno do kontenerów pełnych, jak i pustych.
Nie jest niczym wyjątkowym, że za ten sam kontener pojawiają się jednocześnie koszty storage i demurrage – pierwsza opłata wynika z korzystania z infrastruktury terminala, natomiast druga związana jest z przekroczeniem czasu przewidzianego przez armatora na obrót kontenerem.
Demurrage, storage i detention – opłaty transportowe i ich wysokość
Opłaty transportowe za detention, demurrage i storage nie są ściśle unormowane w przepisach i ujednolicone. W praktyce ich wysokość zależy od wielu różnych czynników, takich jak: rodzaj kontenera, polityka konkretnego armatora, długość przekroczenia free time, taryfa terminala, a nawet kierunek transportu.
Z reguły opłaty te nalicza się za każdy dzień zwłoki, a ich wysokość może oscylować w granicach kilkudziesięciu do nawet kilkuset dolarów lub euro za dzień. Wysokie koszty generują zwłaszcza kontenery chłodnicze, ponieważ są one bardziej wymagające w utrzymaniu – potrzebują stałego dostępu do zasilania i monitorowania. W ich przypadku opłata może wynosić nawet od 150 dolarów za dobę.
Warto zdawać sobie sprawę z tego, że wielu armatorów korzysta ze stawek progresywnych, co oznacza, że każdy kolejny dzień zwłoki kosztuje więcej niż poprzedni.
Kiedy najczęściej dochodzi do naliczenia demurrage, storage i detention – opłat transportowych?
Z opłatami demurrage, detention i storage należy liczyć się przy opóźnieniach w odbiorze lub załadunku towarów z lub do kontenerów morskich. Opóźnienia te wynikają najczęściej z przyczyn takich jak:
- błędne liczenie free time, będące jedną z najczęstszych przyczyn nałożenia opłat,
- opóźnienia celne skutkujące wydłużeniem czasu oczekiwania kontenera na odbiór,
- braki lub nieprawidłowości w dokumentacji celnej,
- niezorganizowanie transportu drogowego do odbioru kontenera,
- niedopełnienie formalności przez spedytora i błędy organizacyjne w odbiorze/załadunku kontenera,
- duże natężenie ruchu w porcie,
- opóźnienia w załadunku/wyładunku kontenera.
W zależności od tego, na kim spoczywa wina, opłaty mogą zostać nałożone na spedytora, eksportera, importera, a czasami nawet samego armatora.
Jak ograniczyć ryzyko opłat transportowych za kontenery w transporcie morskim i zabezpieczyć interes przewoźnika?
Aby zminimalizować spory o demurrage i detention oraz w jak najszerszym zakresie zabezpieczyć swoje interesy, warto zadbać przede wszystkim o:
Precyzyjne zapisy w umowach
Konosament i zlecenia spedycyjne powinny jednoznacznie określać free time, zasady naliczania opłat i walutę. Praktyki mogą być tu różne, np. progresywne naliczanie opłat, stosowanie opłat łączonych (razem za demurrage i detention). Rekomendowane są w dodatku klauzule, które automatycznie przedłużą czas wolny od opłat w razie wystąpienia zdarzeń losowych i siły wyższej.
Negocjacje free time
Wbrew powszechnym przekonaniom free time obowiązujący u danego armatora lub w danym terminalu nie musi być stały. W przypadku regularnej współpracy czy też większego zlecenia w wielu przypadkach można go negocjować.
Monitorowanie łańcucha dostaw
Bieżąca wymiana informacji między terminalami, spedytorem a przewoźnikiem, systemy śledzące kontenery czy automatyczne przypomnienia o końcu free time minimalizują ryzyko niespodzianek i pozwalają reagować przed wystartowaniem okresu płatnego.
Warto również monitorować czas obsługi pojazdów na terminalach. Zbyt długi lub spory czas postoju ciężarówki może zaburzyć harmonogram odbioru i zwrotu kontenerów, zwiększając ryzyko naliczenia dodatkowych opłat.
Kompletowanie dowodów i skrupulatne prowadzenie dokumentacji przewozowej
W razie wystąpienia sporu niezwykle ważne będzie posiadanie dowodów na daty m.in. wjazdu / wyjazdu kontenera do portu, odprawy celnej, zgłoszenia odbioru / zwrotu kontenera. Na podstawie tych dokumentów będzie można bowiem ustalić, kiedy kończy się free time i od kiedy będą naliczane opłaty.
Chcesz uniknąć dodatkowych, niepotrzebnych obciążeń finansowych? Skorzystaj ze wsparcia naszej kancelarii transportowej LEGALTRANS, której zespół zasilają także specjaliści od prawa morskiego!
