Temat wczytywania danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych wydaje się być szczegółowo uregulowany przepisami krajowymi oraz wspólnotowymi. Zarówno przedsiębiorcy transportowi jak i kierowcy wiedzą, że dane z karty kierowcy należy wczytywać co najmniej raz na 28 dni, a dane z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Rzeczywistość pokazuje jednak, że istnieje jedna nie do końca wyjaśniona kwestia. Problemem dla wielu jest określenie jakie dni należy wliczać do powyższych terminów.
Główną rolę w przedmiotowym zagadnieniu pełni rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 23 sierpnia 2007r. (Dz.U.2007.159.1128 z późn. zm.)
Powyższe rozporządzenie w §3 ust. 1 pkt 1 nakazuje pobieranie danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni, oraz w §4 ust. 1 pkt 1 nakazuje pobieranie danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. Rozporządzenie to nie określa jednak jakie dni podlegają wliczeniu przy ustalaniu powyższych terminów. Co więc w sytuacji, gdy kierowca w przeważającej części prowadzi pojazd wyposażony w tachograf analogowy, a tylko sporadycznie korzysta z karty kierowcy lub nie korzysta z niej wcale?
Skoro krajowe rozporządzenie nie daje odpowiedzi na to pytanie, wydaje się, że definicji „dnia” należy szukać w przepisach wspólnotowych, które odnoszą się do niniejszej kwestii.
Znaczenie ma więc rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia 1 lipca 2010r. (Dz.U.UE.L.2010.168.16), które w punkcie 3 preambuły wskazuje:
„Określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.”
Biorąc powyższe pod uwagę, można stwierdzić że dane z tachografów cyfrowych należy pobierać co najmniej raz na 90 dni zarejestrowanej działalności, a dane z kart kierowców co najmniej raz na 28 dni zarejestrowanej działalności.
Organy kontrolne twierdzą jednak, że dane należy pobierać w terminach co najmniej raz na 90 lub 28 wszystkich dni kalendarzowych i opierając się o taką wykładnię nakładają kary pieniężne przewidziane w załączniku nr 3 lp. 6.3.11. oraz 6.3.12. do ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001r. (Dz.U.2013.1414 j.t. z późn. zm.). Swoje działanie uzasadniają twierdzeniem, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 wskazuje jedynie maksymalne okresy wczytywania danych, a państwa członkowskie mogą określić krótsze terminy.
Należy jednak wskazać, że naszym zdaniem zarówno rozporządzenie Komisji (UE) 581/2010 jak i rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych określają takie same terminy. Zarówno w pierwszym jak i drugim rozporządzeniu zapisano, że odczytów należy dokonywać co najmniej raz na 90 dni w przypadku tachografów cyfrowych oraz co najmniej raz na 28 dni w odniesieniu do kart kierowców. Nie wydaje się więc, że Polska skorzystała z możliwości skrócenia powyższych terminów. Dodatkowo, zważywszy na brak w rozporządzeniu Ministra Transportu definicji „dni” które należy brać pod uwagę przy określaniu terminów, należy uznać że znajdzie tu zastosowanie rozporządzenie Komisji (UE) 581/2010, które ma pierwszeństwo przed przepisami krajowymi. Dodatkowo w art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 581/2010 zapisano:
„Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.”
Ze względu na niejednoznaczność niniejszej kwestii, radzimy oczywiście dokonywać odczytów w terminach obliczanych zgodnie ze stanowiskiem organów kontrolnych, czyli uwzględniając wszystkie dni. Chciałbym natomiast wskazać, że niejednokrotnie stanowisko to było podważane przez sądy, które nakazywały uwzględniać tylko dni zarejestrowanej działalności z rozporządzenia Komisji (UE) 581/2010.
Poniżej odpowiedź Dyrektora Departamentu Transportu Drogowego z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju na zadane przez nas zapytanie:
Odpowiedź Dyrektora Departamentu Transportu Drogowego z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju
Piotr Zaszczudłowicz, prawnik, specjalista ds. ewidencji czasu pracy kierowców
