microsoft office home and business 2010 32 bit or 64 bit free microsoft excel 2013 khmer pdf free autodesk inventor view 2018 32 bit free canon lbp6030b printer driver for windows 10 64 bit game jurassic world evolution pc full throttle pc game

Zarobkowy przewóz towarów pojazdami z jednego państwa (miejsce przyjęcia przesyłki) na teren innego państwa (miejsce dostawy), gdy przynajmniej jedno z tych państw przystąpiło do konwencji CMR (konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów – Genewa 1956 r.) determinuje o wykorzystywaniu przy okazji sporu na tle wykonania zlecenia, zapisów wspomnianego aktu prawnego. Zapisy konwencji mają na celu ujednolicić sytuację współpracujących ze sobą podmiotów, z uwagi na międzypaństwowy charakter działalności przewoźników. Spory pomiędzy spedytorami, a przewoźnikami; czy przewoźnikami, a podwykonawcami niewątpliwie stoją w opozycji do postulatu pewnego i płynnego prowadzenia zarobkowej działalności; są, jak się wydaje jednak, immanentnym elementem działalności gospodarczej o tym profilu. Ujmując rzecz kolokwialnie – kwiaciarz będzie borykał się z nietrwałością sprzedawanego towaru, gastronom z utrzymaniem jego świeżości, a przewoźnik tudzież spedytor z notami obciążającymi, niekończącymi się regresami roszczeń, wstrzymanymi wypłatami frachtów. Powyższe wynika ze specyfiki oferowanej usługi i związanej z nią wielopodmiotowości. Spór sądowy, choć wydaje się być opcją odległą i ostateczną, może nierzadko uchronić podmiot od utraty płynności finansowej. Problematyczna jednak może okazać się kwestia zupełnie wstępna tj. wybór sądu właściwego do rozpoznania sporu. Powyższe, tj. kwestia jurysdykcji jest o tyle znacząca, że zainicjowanie sprawy przed sądem niewłaściwym stanowi o odrzuceniu pozwu (względy formalne, bez wchodzenia w merytorykę).

Zatem sądem właściwym dla sporów, które wynikają z przewozów podlegających konwencji będzie:

  1. sąd państwa które przystąpiło do konwencji o ile strony, uprzednio umówiły się na to (tzw. umowa prorogacyjna),
  2. sąd właściwy dla pozwanego z uwagi na jego stałe miejsce zamieszkania, główną siedzibę ew. filię lub agencję za pośrednictwem której, zawarto umowę o przewóz,
  3. sąd właściwy dla miejsca przyjęcia towaru;
  4. sąd właściwy dla miejsca dostawy.

Świetnie, mamy więc swobodę w wyborze sądu pomiędzy opcjami od 1-4? Otóż, nie do końca. Tu właśnie, pojawia się tak kojarzone z prawnikami stwierdzenie: „To zależy…”. O ile bowiem sądy położone w oparciu o wskaźnik opisany w punkcie od 2-4 są sobie równe w tym sensie, że powód istotnie ma możliwość wytoczenia powództwa przed każdym z nich, wedle swojej woli; o tyle status umowy prorogacyjnej budzi wątpliwości wśród przedstawicieli doktryny oraz judykatury. Prawnicy spierają się, czy tzw. umowa na sąd wyłącza skorzystanie z opcji od 2 do 4, czy może jest ona równorzędna  innym warunkom.

Kwestią dyskusyjną jest to, czy umowa prorogacyjna wyłącza możliwość wniesienia powództwa przed sąd innego państwa. Dominuje pogląd, w myśl którego jurysdykcja wynikająca z porozumienia uzupełnia jedynie regulację konwencyjną (stanowisko takie zajmuje m.in. M.A. Clarke, International Carriage of Goods…, s. 162; Tribunal de Commerce d’Anvers w wyroku z dnia 8 listopada 2013 r., ETL 2014, s. 222). Stwarza zatem powodowi możliwość wytoczenia powództwa przed sądem państwa-strony Konwencji, innego niż państwo miejsca zamieszkania (siedziby) pozwanego lub jego filii (agencji) oraz państw przyjęcia towaru do przewozu i jego dostawy, nie wyłączając jednak możliwości skierowania powództwa do sądów tych państw. Stanowisko takie nie jest jednak przekonujące. Jest ono sprzeczne z powszechnie przyjmowaną zasadą swobody stron w zakresie wyboru jurysdykcji. Jego przyjęcie marginalizuje umowę prorogacyjną.[1]

Z tą niepewnością należy Szanownego Czytelnika pozostawić i nie jest to prawnicza złośliwostka… Stan faktyczny bowiem każdorazowo winien zostać zbadany przez profesjonalistę, który rozważy wszystkie opcje i zobowiązany chronić interes swojego Klienta, zarekomenduje opcję dla niego najkorzystniejszą.

Autor: adwokat Agnieszka Dziewiątkowska-Szybilska


[1] Ambrożuk Dorota i Wesołowski Krzysztof. Załącznik  Art. 31. W: Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR). Komentarz. LEX, 2015.

Powrót do listy aktualności

Facebook